وضعیت روانشناختی و شناختی از مؤلفههای اساسی سلامت در دوران سالمندی بهشمار میرود و نقش مهمی در کیفیت زندگی، عملکرد روزمره و تعاملات اجتماعی افراد دارد. بررسی این ابعاد امکان توصیف وضعیت ذهنی، هیجانی و تواناییهای شناختی سالمندان را فراهم میکند و به ارائه تصویری چندبعدی از سلامت ذهنی جمعیت مطالعه کمک میکند.در این مطالعه، مجموعهای از ابزارهای سنجش روانشناختی و شناختی برای ارزیابی حالات هیجانی، رفاه ذهنی، روابط اجتماعی و کارکردهای شناختی شرکتکنندگان بهکار گرفته شده است. این مجموعه شامل پرسشنامههای خودگزارشی در حوزه سلامت روان و روابط اجتماعی، بههمراه آزمونهای استاندارد ارزیابی عملکرد شناختی و حافظه است. دادههای این بخش امکان توصیف وضعیت روانی، شناختی و رفاهی جمعیت مطالعه را در مقاطع مختلف فراهم میکند.
پرسشنامه های این بخش به شرح زیر است:
پرسشنامه افسردگی (CES‑D)
برای سنجش علائم افسردگی شامل خلق پایین، کاهش علاقه و لذت، احساس خستگی، مشکلات تمرکز و برخی نشانههای هیجانی و رفتاری تجربهشده در هفتههای اخیر بهکار میرود.
پرسشنامه اضطراب (HADS – Anxiety)
برای ارزیابی میزان اضطراب و تنش روانی از طریق گویههایی مرتبط با نگرانی، احساس بیقراری، تنش درونی و دشواری در آرامش ذهنی استفاده میشود.
پرسشنامه تنهایی
احساس تنهایی، ادراک فرد از کفایت روابط اجتماعی و میزان احساس تعلق یا انزوا در تعامل با دیگران را مورد سنجش قرار میدهد.
پرسشنامه حمایت اجتماعی (Duke Social Support)
برای ارزیابی میزان حمایت اجتماعی ادراکشده، فراوانی تعاملات اجتماعی و احساس در دسترس بودن حمایت از سوی خانواده، دوستان و اطرافیان طراحی شده است.
پرسشنامه رضایت از زندگی
ارزیابی کلی فرد از رضایت نسبت به زندگی، شرایط فعلی و میزان تحقق انتظارات شخصی را اندازهگیری میکند.
پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (SF‑12)
کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را در ابعاد جسمی و روانی، محدودیتهای عملکردی و تأثیر وضعیت سلامت بر فعالیتهای روزمره ارزیابی میکند.
آزمون عملکرد شناختی (MMSE)
برای سنجش کلی عملکرد شناختی با تمرکز بر جهتیابی زمانی و مکانی، توجه، حافظه، زبان و تواناییهای پایه شناختی استفاده میشود.
آزمون ارزیابی شناختی مونترال (MoCA)
یک آزمون چندبعدی برای ارزیابی کارکردهای شناختی شامل توجه، حافظه، کارکردهای اجرایی، زبان، تواناییهای دیداری–فضایی و تفکر انتزاعی است.
آزمون حافظه شنیداری–کلامی (RAVLT)
برای سنجش حافظه کلامی و فرایند یادگیری از طریق ارزیابی یادآوری فوری، یادگیری تدریجی، یادآوری تأخیری و بازشناسی واژهها بهکار میرود.
